İskoçya İzlenimleri, Toplumsal Güven ve İki Çocuk Kitabı Önerisi
İskoçya’daki gözlemlere dayanan yazı, 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın Türkiye’de düzenlendiği günlerde sermayenin kendini aklama girişimleri olarak nitelendirilen durumlar ile HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’ndaki patlamada hayatını kaybeden işçileri birlikte anıyor. Atatürk’ün ebediyete uğurlandığı ayda, hatırasını yaşatmak adına gururla, umutla ve dimdik ayakta durulması gerekirken yaşananların “can sıkıcı” ve “can yakıcı” olduğu belirtiliyor. Yazıda, COP31 öncesi iklim adaleti tartışmalarına da yer veriliyor.
Liyakat, ahlak, eğitim ve sosyal adalet olmayınca bir toplumun karşılaşabileceği felaketlerin sayısının ve korkunçluğunun tarif edilmesinin kolay olmadığı vurgulanıyor. Bunların yalnızca politik tartışmaların konusu olmadığı, gündelik hayatın en küçük ayrıntısına kadar sirayet ettiği ifade ediliyor. Bir ülkede insanın kendini güvende hissedebilmesinin; yolda yürürken, çalışırken, yaşlanırken ya da doğayla temas ettiğinde karşılaştığı düzenle doğrudan ilgili olduğu belirtiliyor.
İskoçya’da Düzen ve Sorumluluk
İskoçya’da bir hafta boyunca savaşların ve klan kültürünün izlerini taşıyan bir toplumun bugün geldiği nokta; başkent, kırsal, gündelik hayat, ulaşım, turizm, tarım ve hayvancılığa ilişkin yaklaşım üzerinden gözlemleniyor. En çok dikkat çeken unsurlardan birinin toplumsal hayatın ayrıntılarında karşılaşılan düzen ve sorumluluk duygusu olduğu aktarılıyor.
İskoçya’nın önemli sorunlarından birinin artan geyik popülasyonu olduğu belirtiliyor. Doğal yırtıcıların azalmasıyla artan geyik sayısının ekosistemin dengesini ne denli etkilediği öğrenilirken, ülkede hâlâ yaban kedisi gibi yırtıcı türlerin popülasyonunu artırmaya yönelik çalışmalar yürütülüyor. Ağaçlandırma politikalarındaki hataların yıllar sonra ortaya çıkardığı sorunlar da gündeme geliyor. Bir şirketin kârlılık amacıyla yaygın biçimde diktiği endüstriyel bir ağaç türünün sık yaprakları nedeniyle toprağın ışık ve hava ile ilişkisini bozduğu, bitki ve böcek çeşitliliğini olumsuz etkilediği ifade ediliyor. Şimdi o ağaçlar sökülerek bölgenin kendi endemik türlerine alan açılıyor. Hatalı bir tercihi fark etmenin, kabul etmenin ve vakit kaybetmeden düzeltmenin önemi vurgulanıyor; bir toplumun gelişmişliğinin tam da burada saklı olduğu belirtiliyor.
Güven Duygusu ve Sosyal Hizmetler
İklim koşulları oldukça zorlu olan bu coğrafyada yaşlı nüfusa sunulan sosyal hizmetlerin kapsamı dikkat çekiyor. Sosyal hizmetleri yalnızca ihtiyaç karşılama olarak okumamak gerektiği, bunları kişinin yarınına duyduğu güven olarak yorumlamanın daha doğru olacağı belirtiliyor. Yaşlı nüfusun hayatın hemen her noktasında aktif varlığını koruduğu aktarılıyor.
Highland bölgesinin dar, virajlı yollarında sinyalizasyonun çalışacağını, hiçbir aracın kuralları hiçe sayarak şerit değiştirmeyeceğini, uçurum kenarındaki dar patikalarda geçiş üstünlüğüne uyulacağını bilmenin verdiği güven duygusu anlatılıyor. Bütün bunları aktaran şoförün yalnızca bir tur rehberi olmadığı; yaşadığı coğrafyanın tarihini, insanlarını, savaşlarını, doğasını ve hikâyelerini sesiyle yeniden canlandıran bir storyteller olduğu ifade ediliyor. Bu gözlemlerin, kendi ülkesinde mümkün kılınması istenen koşulları düşündürdüğü belirtiliyor.
Ülkelerin nasıl bir geleceğe sahip olacağını anlamak için yalnızca ekonomisine, teknolojisine ve büyüme rakamlarına bakmanın yeterli olmadığı savunuluyor. Asıl belirleyici olanın insanların birbirine, kurumlara ve hukuka duyduğu güven olduğu vurgulanıyor. Bir işçinin sağ salim evine dönebileceğini, bir çocuğun her koşulda güvenliğinin sağlanacağını, yaşlı bir insanın yalnız bırakılmayacağını ve doğanın gelecek kuşaklar için de korunacağını bilmenin bu duyguyu pekiştirdiği ifade ediliyor.
Çocuk Edebiyatı ve İki Kitap Önerisi
Yazı, bütün bunların çocuk edebiyatıyla doğrudan ilgisiz görünse de çocuklara nasıl bir dünya bırakılmak istendiğiyle derin bir ilişkisi olduğunu savunuyor. Çocukların güvenli bir toplumun kurulabileceğine, mevcut hataların düzeltilebileceğine ve adaletin gündelik yaşamın parçası olduğuna inandırılması gerektiği belirtiliyor. Çocuk edebiyatının, umudu kırılmayan çocuklar yetiştirebilmek gibi üstün bir güce sahip olduğu hatırlatılıyor. Çocuğun iç dünyasına bakarken yalnızca neyin eksik ya da yanlış olduğunu değil, neyin mümkün olduğunu da hatırlatan iki çocuk kitabı öneriliyor.
“Kafka ve Oyuncak Bebek”, yazar Kafka’nın kaybolan bebeği için ağlayan küçük kızla parkta karşılaşmasıyla şekillenen bir hikâye olarak tanıtılıyor. Kafka’nın yaşamından izler taşıyan bir anıdan yola çıkılarak günümüz çocuklarının küresel farkındalığına uygun tasarlanmış resimli bir çocuk kitabı olduğu belirtiliyor. Yazar Larissa Theule’nin, Kafka’nın edebiyattaki ustalığı kadar içinde taşıdığı iyiliğin de hatırlanmasını istediği aktarılıyor. Üzgün bir çocuğun parlak bir fikirle yaşama nasıl tutundurulabileceğini, bir kaybın kişilikli sonsuz bir bağa nasıl dönüştürülebileceğini göstermesi bakımından değerli bulunuyor. Kitap Dinozor Çocuk Yayınları tarafından yayımlanıyor.
“Hoşumuza Giden Şeyler” ise nelerden hoşlandığını anlamak için etrafında olup bitenlere dikkat kesilen, kendisini heyecanlandıran şeylerin peşine düşen bir çocuğun hikâyesi olarak anlatılıyor. Çocuğun aradığı cevap zannettiği kadar karmaşık ve uzakta olmasa da aklını hoşlandığı şeylerle doldurması ve bunları paylaşmak için sabırsızlanması okura keyif veriyor. Bir topluluğun içinde huzurun yakaladığı sakin, sessiz ama güçlü anın, çocukların toplum içinde huzurla ve güvenle kendini ifade edebilmelerine duyulan ihtiyacı hatırlattığı belirtiliyor. Kitap MEA Yayınları tarafından yayımlanıyor.
Çocuklara anlatılan hikâyelerin, yarının nasıl olabileceğine dair minik birer prova niteliğinde olduğu ifade ediliyor. Yazı, hoşumuza giden şeylerle bezeli, dengeli, güvenli ve umutlu bir hayat dileğiyle sona eriyor.
Kaynak: BirGün
